Павлодар облысы

Тереңкөл ауданының әкімдігі

Басты Ақпараттық орталық Тереңкөл ауданының әділет басқармасы Авторлық шарт ұғымы. Авторлық шарттардың шарттары мен нысандары.
Авторлық шарт ұғымы. Авторлық шарттардың шарттары мен нысандары.

Авторлық шарт-мәні туындыны жасау және (немесе) оны пайдалану құқығын иеліктен шығару (беру) болып табылатын Тараптардың (құқық иеленушінің және пайдаланушының) келісімі. Авторлық шарттың нормативтік сипаттамасында авторлық құқықтардың "беру" және "беру" терминдері қолданылады.
"Құқықты беру" (талапқа қатысты) және "құқықты иеліктен айыру", "құқық беру", (зияткерлік меншікке мүліктік құқықтарға қатысты) терминдері азаматтық құқықтың классикалық ережелеріне және ҚР АК дәстүрлі нормаларына сәйкес келетін нақты терминдер болып табылады. Қатаң физикалық "құқықты беру" мүмкін емес. "Анық, бұл беру елеусіз заттарға қолданылмайды. Материалдық емес, "селестік емес" құбылыстар бола отырып, құқықтар туындайды және тоқтатылады. Уақыт бойынша субъективті құқық әрекетінің физикалық көрінісі-берілетін, пайдаланылатын, жойылатын кеңістіктегі заттың жай-күйі болып табылады.
Бір нақты иесінен екіншісіне тек заттар және басқа да мүліктік игіліктер беріледі: қолма-қол ақша, құжаттық бағалы қағаздар және т.б. затты беру пайдасына дәлелдер (мысалы, туындысы немесе данасы бар материалдық тасушының), бірақ айрықша құқық емес, практикалық маңызы бар. Құқықты (талапты) беру және айрықша құқықты иеліктен шығару (беру)фактісінің дәлелі тікелей цессия шарты және тиісінше авторлық шарт болып табылады.
Авторлық шарт қарастыруы тиіс:
1) туындыны пайдалану тәсілдері (осы Шарт бойынша берілетін нақты құқықтар)); 2) құқық берілетін мерзім мен аумақ;
3) туындыны пайдаланудың әрбір тәсілі үшін сыйақының мөлшері және (немесе) сыйақы мөлшерін айқындау тәртібі, оны төлеу тәртібі мен мерзімдері, сондай-ақ Тараптар осы Шарт үшін елеулі деп санайтын басқа да талаптар.
Авторлық шартта құқық берілетін мерзім туралы талаптар болмаған жағдайда, егер пайдаланушы шартты бұзғанға дейін үш ай бұрын жазбаша хабарланатын болса, автор шарт жасалған күннен бастап бір жыл өткеннен кейін шартты бұзуы мүмкін.
Авторлық шартта құқық берілетін аумақ туралы шарт болмаған кезде шарт бойынша берілетін құқықтың қолданылуы Қазақстан Республикасының аумағымен шектеледі. Авторлық шарт бойынша тікелей берілмеген туындыны пайдалану құқығы берілмеген болып есептеледі.Шарт жасалған кезде белгісіз туындыны пайдалану құқығы авторлық шарттың нысанасы бола алмайды.
Сыйақы авторлық шартта туындыны пайдаланудың тиісті тәсілі үшін табыстың пайызы түрінде немесе, егер оны туындының сипатына немесе оны пайдалану ерекшеліктеріне байланысты жүзеге асыру мүмкін болмаса, шартта белгіленген сома түрінде не өзгеше түрде айқындалады. Авторлық шарт бойынша берілген құқықтар, егер бұл шартта тікелей көзделген жағдайда ғана толық немесе ішінара басқа тұлғаларға берілуі мүмкін. Авторлық шарт жазбаша түрде жасалуға тиіс. Мерзімді баспасөзде туындыны пайдалану туралы авторлық шарт ауызша түрде жасалуы мүмкін.
Электрондық нысанда көрсетілген туындылардың даналарын, оның ішінде ЭЕМ-ге арналған бағдарламаларды және деректер базасын сату кезінде, сондай-ақ жаппай пайдаланушыларға оларға қол жеткізуді ұсыну кезінде Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген шарттардың өзге нысандары мен оларды жасасу тәртібі қолданылуы мүмкін.
Авторлық шарт бойынша міндеттемелерді орындамаған немесе тиісінше орындамаған тарап, жіберілген пайданы қоса алғанда, басқа Тарапқа келтірілген залалды өтеуге міндетті. Авторлық тапсырыс шарты бойынша автор шарт талаптарына сәйкес туындыны жасауға және оны Тапсырыс берушіге беруге міндеттенеді. Тапсырыс беруші Шартта келісілген сыйақы есебіне авторға аванс төлеуге міндетті. Аванс төлеудің мөлшері, тәртібі мен мерзімдері тараптардың келісімі бойынша шартта белгіленеді. Тапсырыс беру шартының талаптарына сәйкес Тапсырыс туындысын ұсынбаған Автор Тапсырыс берушіге келтірілген нақты залалды өтеуге міндетті.

 

Тереңкөл ауданаралық
Әділет басқармасының басшысы
«КЗО» РҚБ Павлодар облыстық
филиалының мүшесі Сергазинов А.К.